Budować czy rekonstruować
Zakupując ziemię pod dom uważamy często za oczywisty fakt, że będziemy na niej budować dom od podstaw. Jednak jeśli przejrzymy ofertę w branży nieruchomości znajdziemy ogłoszenia dotyczące zakupienia i przeniesienia istniejącego już domu. Przenoszenie starych domów na nową działkę nie jest zbyt popularne z kilku powodów. Po pierwsze prawie każdy, kto zakupił sobie ziemię pod budowę domu ma już jakiś plan w głowie, który chciałby zrealizować. Po drugie często chcemy wprowadzać w życie nowoczesne rozwiązania i stosować nowoczesne materiały. Trzeci ważny powód ignorowania tego typu propozycji jest po prostu niedoinformowanie. Ogłoszenia typu „sprzedam dom do przeniesienia” giną wśród tysiąca innych propozycji zakupu nieruchomości i natrafiają na nie najczęściej osoby nie posiadające ziemi, a szukające już gotowego lokum. Należałoby więc zastanowić się jakie są wady i zalety takiego rozwiązania. Czy bardziej opłaca się kupić dom i po prostu go przetransportować czy może wybudować nowy. Oczywiście przypadek, w którym właściciel ziemi ma od razu gotowy plan w głowie i koniecznie chce go zrealizować odpada. Osoby, które mogą się zainteresować tego typu rozwiązaniem to wielbiciele staroci, pragnący mieć dom „z duszą”, wyposażony już w jakiś bagaż historyczny. Z pewnością domy takie w sposób naturalny mają pewne cechy dawnej architektury, których nie powtarza się zazwyczaj w nowym budownictwie. Inna zaleta takiego domu to cena. Sam domek kosztuje nierzadko 20-30 tysięcy zł, czyli można go kupić praktycznie za bezcen. Jeżeli dodatkowo jest to budowla z drewnianych bali bardzo łatwo będzie ją rozmontować, a transport nie wyniesie nas tak drogo. Rzecz jasna dochodzi do tego jeszcze złożenie i odnowienie. W sumie jednak całość jest z reguły tańsza niż budowa nowego domu. Jeśli chodzi o wady to na pewno trzeba wymienić wiekowość konstrukcji, która nie tylko może być nadgniła, zagrzybiała i trzeba będzie dopłacać, żeby ją częściowo wymienić, ale też nie obejmuje najnowszych rozwiązań architektonicznych, które zostały opracowane przez specjalistów po to, by domy były trwałe i ekonomiczne zarazem. Poważną wadą jest zagrożenie uszkodzeniem konstrukcji podczas transportu, zwłaszcza gdy wieziemy dom przez pół kraju albo jeszcze dalej. Teraz kilka słów na temat samego zabiegu przenoszenia domu. Zakupując taki budynek musimy od razu mieć załatwioną ekipę, która przewiezie go na naszą działkę. Z reguły sprzedawca oczekuje, że przewóz nastąpi szybko i sprawnie, chyba, że jest w stanie za dopłatą sam załatwić transport, ale to odosobnione przypadki. Warto mieć już wówczas przygotowane fundamenty. Po dowiezieniu części na miejsce najlepiej jak najszybciej zabrać się za składanie konstrukcji, żeby poszczególne elementy nie uległy zniszczeniu. Jeśli nie było możliwości przygotowania wcześniej fundamentów pod dom, albo warunki pogodowe nie pozwalają na pracę przy jego rekonstrukcji musimy odpowiednio zabezpieczyć całość. Jednak najlepiej unikać takich sytuacji. Co do samej rekonstrukcji budynku powinni się tym zająć fachowcy. Jeżeli nie stać nas na całą ekipę możemy załatwić przynajmniej jedną osobę z odpowiednim doświadczeniem i wykształceniem, która zajmie się nadzorowaniem całości. Rekonstrukcja może trwać od kilku dni do jednego, dwóch miesięcy – wszystko zależy od tego jakiego rodzaju i jakiej wielkości jest to budynek. Pewne typy konstrukcji, zwłaszcza drewnianych, doskonale nadają się do szybkiego składania. Gorzej, jeżeli mamy do czynienia z konstrukcją np. z pustaków. Mimo wszystko nawet najdłuższa rekonstrukcja z remontem włącznie trwa krócej niż najszybsza budowa domu.
Jak zbudować tani dom? Wystarczy tylko włożyć w niego więcej pracy i trochę pomysłu, a z pewnością da się dużo zaoszczędzić – przynajmniej w porównaniu z domem pod klucz, jaki mielibyśmy kupić. Rynek budowlany jest bardzo szeroki. Oprócz magazynów i sklepów z częściami oraz narzędziami do budowy, funkcjonuje sprzedaż „z drugiej ręki”. Można kupić a nawet czasem dostać za darmo używane dachówki, pustaki czy ciosane kamienie. Dostępny jest też gruz i inne pozostałości po starych budynkach. Poza tym coraz więcej mówi się o alternatywnych materiałach budowlanych, takich jak słoma i glina. Kostki słomy sprzedaje się wręcz po złotówce od sztuki, zaś glinę można nieraz dostać za darmo, jako produkt uboczny innych prac budowlanych czy w kopalniach, ale możemy ją również niedrogo zakupić w odpowiednich sklepach. Do tego dochodzą bale drewniane, które zakupione na sztuki w tartaku też nie kosztują wiele. Wszystko co potrzebne jest do zbudowania domu tanim kosztem to wiedza, dużo pracy i pomysł jak zorganizować całość budowy. Jeżeli chodzi o wiedzę to jest tutaj potrzebna wiedza dwojakiego rodzaju – z zakresu samego budownictwa, ponieważ tani dom w dużej mierze buduje się samodzielnie, albo najwyżej z pomocą przyjaciół czy sąsiadów, oraz na temat materiałów i narzędzi potrzebnych do budowy – gdzie i w jaki sposób możemy je zdobyć. Po zakupieniu ziemi – jeżeli nie posiadaliśmy jej wcześniej opracowujemy plan. Oczywiście zaoszczędzimy parę złotych robiąc go całkowicie samodzielnie. Na tym etapie jednak dobrze jest skorzystać z pomocy projektanta-architekta. Osoba taka może nam w fachowy sposób doradzić. Projekt będzie nas kosztował ok. 1-2 tysięcy zł, a więc niedrogo, biorąc pod uwagę, że na samej budowie mamy zamiar zaoszczędzić kilkadziesiąt tysięcy. Jeśli chcemy budować popularną ostatnio, ekologiczną metodą, ze słomy i gliny, warto udać się na jeden z kursów organizowanych za niewielkie pieniądze przez miłośników tego typu budownictwa. Zwykle podczas warsztatów stawia się niewielką chatkę, ale najważniejsze są oczywiście wiadomości przekazane przez doświadczonych budowniczych i pierwszy kontakt z materiałem. W przypadku budowania w tradycyjny sposób – np. z pustaków czy cegły – można oczywiście udać się na jakieś warsztaty, ale nie jest to konieczne. Z łatwością znajdziemy wśród znajomych przynajmniej jedną osobę, która coś takiego robiła i zna się na tym. Można też zatrudnić w grupie jednego, dwóch specjalistów. Szukanie używanych i przecenionych materiałów nie powinno stanowić żadnego problemu w dobie powszechności Internetu. Wystarczy, że przejrzymy ogłoszenia na jakiejś aukcji internetowej, a z pewnością znajdziemy tam potrzebne nam materiały. Mankament tego sposobu zbierania materiałów jest taki, że będziemy musieli dużo jeździć po kraju. Oczywiście wybieramy przede wszystkim sprzedawców z najbliższej okolicy, ale nie zawsze jest taka możliwość. Musimy jednak zastanowić się czy nie lepiej zakupić nowe i droższe materiały bliżej, nie wydając na przejazd, a mając pewność, że budulec będzie trwały i dobrej jakości. Oszczędność to nie zawsze przecież wydanie mniejszej ilości pieniędzy na sam zakup, ale też zaoszczędzenie na benzynie, ewentualnej wypłacie dla kierowcy, czy pieniądzach za wypożyczenie odpowiedniego pojazdu oraz na przyszłych naprawach i wymianach starego materiału. Przy budowie domu według własnego projektu i z wyszukanych przez siebie materiałów można większą wagę przyłożyć do indywidualnego wyglądu takiego budynku. Jest to szczególnie dobrze widoczne na przykładzie domów z gliny. Materiał ten pozwala dowolnie formować kształty i jest łatwy do barwienia. Dzięki temu każdy dom zrobiony tą techniką może wyglądać jak projekt Gaudiego.