Coraz więcej słyszy się o powstawaniu na świecie tzw. domów inteligentnych. Przyjrzyjmy się bliżej tej tematyce. Okna same się otwierają, światło zmienia natężenie, ekspres do kawy sam przygotowuje napój o określonej porze – to dom, w którym straszy czy laboratorium szalonego wynalazcy, a może nowoczesna wersja raju? Nic z tych rzeczy. To po prostu „inteligentny dom” – sterowany za pomocą specjalnego systemu elektronicznego. Niektórzy nie lubią zaprzątać sobie głowy drobnymi czynnościami codziennymi. Inni po prostu lubią luksus i nowoczesność oraz są w stanie wydać na ich podniesienie niemal każdą sumę. Dlatego inteligentne domy, choć mogą przerażać pewne osoby, są coraz popularniejsze wśród ludzi o odpowiednim statusie majątkowym. Można powiedzieć, że taki dom jest zarządzany przez komputer, chociaż jest to jedynie pewien skrót myślowy. Instalacja odpowiednich urządzeń elektronicznych oraz panelu sterującego sprawiają, że za naciśnięciem jednego przycisku można nie tylko zmienić oświetlenie czy otworzyć rolety, ale też podgrzać wodę w czajniku, zmienić światło na nastrojowe czy włączyć ulubioną stację radiową. Zaawansowane inteligentne domy posiadają czujniki ruchu oraz chipu w obroży naszego pupila. Dzięki temu może, po aktywowaniu odpowiedniego programu sam zapalać światło i szykować kawę gdy wchodzimy do domu, albo podawać karmę do miski psa czy kota. Producenci inteligentnych domów podkreślają, że są one bardzo bezpieczne. Oczywiście alarm w razie włamania to jedna z podstawowych funkcji. W razie niepokojących dźwięków w środku nocy możemy za wciśnięciem jednego przycisku zapalić pełne oświetlenie w całym domu i zablokować drzwi. W panelu znajdziemy kilka do kilkunastu programów zaplanowanych specjalnie na imprezę, nastrojową kolację, zabawę dla dzieci, czy po prostu czuwanie podczas naszej nieobecności. Dom samodzielnie kontroluje stan wilgotności powietrza oraz otwiera okna gdy wykryje dym czy inną niepokojącą domieszkę w powietrzu. Oczywiście dostosowanie temperatury i wilgotności powietrza będzie zgodne z naszymi wcześniejszymi ustaleniami. W razie zmiany zdania możemy sterować panelem nie tylko znajdując się w domu, ale po prostu włączając naszego palmtopa, I-pada, czy laptop. Istnieje więc możliwość zdalnej zmiany ustawień, gdy okaże się, że niespodziewanie wcześniej wracamy z wakacji, bo popsuła się pogoda i chcemy by pomieszczenia były nagrzane, a w wannie czekała gorąca kąpiel. Najlepiej instalować system już podczas budowy domu. Jeżeli jednak nie mamy takiej możliwości, można go dodać w istniejącym już budynku czy jego części. Z reguły koszta są zbliżone do ceny zakupu dodatkowego niewielkiego mieszkania. Na zakończenie, po wielu peanach na cześć inteligentnego domu, trzeba dodać jeszcze jedną uwagę negatywną, która nasuwa się sama, gdy przemyślimy całą sprawę dokładniej. Co jeżeli system się popsuje? Jeśli pewnego dnia wstaniemy pewni, że czeka na nas przygotowana kawa, a pies zjadł już swoją porcję karmy, a tutaj dom milczy. Panel nie działa i nie wiemy co robić. Gorzej jeżeli uszkodzenie sprawia, że program działa, ale nie tak jak należy. Nagle zaczynamy się czuć jak bohaterowie filmu „2001: Odyseja kosmiczna”. Całe szczęście, że na zewnątrz czeka normalny świat, a nie bezduszna próżnia. Pełna automatyzacja to bezpieczeństwo, ale też usypianie naszej czujności. Nad tym też powinniśmy się zastanowić zanim postanowimy założyć podobny system w naszym mieszkaniu.

Jak założyć instalację elektryczną, kanalizacyjną i gazową oraz jak to wszystko udokumentować? Budując własny dom już podczas robienia pierwszych planów powinniśmy mieć świadomość jakiego sprzętu elektrycznego będziemy używać w tym domu. Oczywiście musimy też zaplanować instalację gazową i kanalizacyjną. Jednak ta ostatnia niejako zamarkuje się sama, gdy ustalimy gdzie będą znajdować się umywalki, toaleta itp. Gazowa zaś ogranicza się też z reguły do kuchni, ewentualnie łazienki. Jeśli mamy zamiar założyć w domu ogrzewanie gazowe, po prostu musimy wskazać osobie montującej, w którym miejscu chcemy umieścić grzejniki. W przypadku instalacji elektrycznej powinno się przewidzieć szczegółowo w jakim pokoju jakich będziemy używać sprzętów na zasilanych prądem. Najlepiej przygotować sobie coś w rodzaju tabeli, w której rozpiszemy przewidywaną ilość gniazd wtykowych (czyli tradycyjnych, uniwersalnych gniazdek), telefonicznych i antenowych w każdym pomieszczeniu. Taką tabelę możemy przedstawić osobie, która będzie odpowiedzialna za montaż tych instalacji. Prawdopodobnie będzie jeszcze potrzebne konsultowanie zakładanych instalacji na bieżąco. Warto zastanowić się jeszcze przed postawieniem ścian czy mamy zamiar tworzyć teraz albo w przyszłości system tzw. inteligentnego domu. Jeżeli tak, najlepiej od razu poprowadzić przez wszystkie pomieszczenia przewód magistralny, do którego z czasem podłączy się wszystkie (lub część) urządzenia elektryczne w domu. Samą czynność zakładania instalacji elektrycznej pozostawiamy fachowcom. Przygotowanie takiej instalacji bez odpowiedniego doświadczenia i uprawnień może skończyć się bardzo źle – pożarem, porażeniem prądem itp. Warto ustalić z monterem założenie wyłączników różnicowoprądowych. Urządzenia te wykrywają czy prąd zaczął płynąć poza obwodem i natychmiast automatycznie odłączają źródło prądu. W praktyce ma to takie znaczenie, że jak kogoś porazi prąd instalacja zostanie odłączona, a człowiek ma szansę wyjść z tego cało. Właściciel domu powinien posiadać plan instalacji elektrycznej wykonany przez fachowca, który będzie potrzebny w razie przeprowadzania jakichkolwiek prac remontowych w tym zakresie. Jeżeli nie jesteśmy specjalistami ze specjalnymi uprawnieniami, nie powinniśmy się martwić tym jak ma wyglądać plan. Specjalista może chcieć z nami skonsultować jedynie rozmieszczenie poszczególnych gniazd. Jeżeli chodzi o planowanie i realizację instalacji gazowej i kanalizacyjnej, to najlepiej zdać się na wiedzę praktyczną firmy budowlanej. Niestety w projektach architektów zdarzają się błędy i należy je traktować raczej jako zamarkowanie całości, natomiast budowę instalacji zdecydowanie lepiej powierzyć specjalistom z doświadczeniem praktycznym. Planowanie instalacji jest sprawą specjalistów, jednak nie możemy zapominać o tym, że to my będziemy mieszkać w danym domu. Dlatego powinno się na bieżąco konsultować co, gdzie i jak jest zakładane oraz jakie konkretne korzyści płyną z tego dla nas, jako przyszłych mieszkańców i użytkowników instalacji. Nie ignorujmy tego etapu budowy. Warto też, jeżeli chcemy w przyszłości sami dokonywać drobnych napraw, zapoznać się ze specyfiką instalacji elektrycznych, gazowych i kanalizacyjnych.